Editorial

Michel Onfray se vòu filosòf de la contèsta. Ne’n fau. Mai quora l’esperit de sistèma inavoat e lo voler-dire per dire pren plaça dins l’aventura d’una pensada que se pretend « universala », siatz obligat de cercar sens. S’avètz legit son libre sus l’epicurisme, que ieu l’aviáu trobat d’un nivèu onèst de licénçia, ambé sei generalitats sus lo « carpe diem » new look, seretz conv inçut s de l a pe r t inénc i a « mediatica » dau prepaus. La mesa a mòrt de Freud dins un best seller de 600 paginas me confiermèt la dubertura de l’òme eissit de l’Universitat francesa, a rebós de tota singularitat au nom de l’Universau, fondament ideologic de la cultura unenca. La critica es sempre malaisida per cu saup tot sus tot dins l’universalitat de la conoissénça, e mai se se n’aparèsse . Aicí, lo filosòf liberator se vira vès lei darriers arcaïsmes de nòstra societat : lei lengas “regionalas” qu’an pron besonh mai d’un còp de pè (de l’ai ?), es ben evident. Tribunician dins Lo Monde, (1) l’òme se descurbe subran dins lo camp de Yavé, valent-a - dire de l’universalitat ! Babèl, es pas que lo particularisme reaccionari e lei lengas regionalas ne’n son l’exemplaritat viscuda per tot « progressista » senat. E de descubrir « idiòmas », « dialectes », d’evidénçias que cada lingüista compren quand parla dei lengas, decretadas « universalas » per la volontat politica deis Estats e dau mercat. La desconoissença de la question lingüistica completa l’ignorència de la diversitat, accceptada coma idèia pura, rebutada coma realitat culturala viscuda : « (...) la multiplicitat deis idiòmas constituís mens una riquesa qu’una pauretat ontologica e politica.(...) La lenga regionala fòrabandis l’estrangier, qu’ es pasmens sa parentèla républicana. Serve de chivau de Tròia de la xenofobia. » Au còntra, l’umanisme esperantista fa sens, tot lo monde se compren e s’escapa dei particularismes dialectaus. Cançon « novèla » que tòrna totjorn quora volètz pas regarjar la diversitat en fàcia e li trobar pas de solucions « ontologica e politica ». Es aqui lo tendon d’ Aquiles. Michel Onfray se despartís pas de l’ideologia dominanta qu’es au còr de tota pensada, siguèsse la mai « critica ». Son republicanisme es pas que rebat dei vestigis reacionaris de la pensada politica francesa majoritària. Dins aquel encastre, es totjorn lo monde vièlh que subreviu acarat ai realitats d’encuei. Basta de descolonizar la pensada « modèrna » e de « progrès », prètzfach sempre d’actualitat. Entre Yavé e Babèl, l’a gaire de tresena via, son que de solucions legislativas e politicas.

Gerard TAUTIL